Commander’s Intent: vertrouwen geven vanuit de waarom. Hét fundament voor leiderschap.

Tom Middendorp is Nederlands militair van de Koninklijke Landmacht in de rang van generaal. Hij was commandant der Strijdkrachten en oprichtend voorzitter van de raad van bestuur van de Stichting Open Nederland. Zijn hele leven gaf hij bij Defensie op alle niveaus leiding. Dan leer je alle stijlen kennen. Hoe hoger, hoe indirecter, omdat er steeds meer lagen tussen komen. Vooral als je op een bepaald moment ook. internationale en politieke functies bekleedt. Dat stelt nogal wat eisen aan je leiderschap. Hoe zorg je ervoor dat je je ego de baas blijft?

Tom en ik spreken allebei voor Speakers Academy over leiderschap. Hij als klimaatgeneraal, ik voor krachtige zichtbaarheid. Reden genoeg voor een gesprek. Hij vertelt over leiderschap en het belang van vertrouwen en zelfreflectie.

Je bent wie je bent

Ik heb honderd verschillende stijlen van leiderschap gezien en er is niet een juiste. Want je bent wie je bent. Het allerbelangrijkst is dichtbij jezelf blijven, blijven reflecteren en bouwen aan vertrouwen. Vooral als je in een crisis terecht komt, moet je er durven staan. Dan wordt het in mijn werk een existentieel vraagstuk en moeten jouw mensen hun lot in jouw handen kunnen en willen leggen.

Volg je hart. Wat wil je graag doen en hoe wil je betekenis geven aan jouw leven? Als je dat weet, ga ervoor en laat je niet afleiden door de verwachtingen van anderen. Creëer je eigen profiel en maak keuzes die goed zijn voor jouw persoonlijke ontwikkeling, ook al zijn dat niet altijd de beste keuzes voor jouw carrière. Dat zorgt voor vertrouwen.

Leiderschap draait om vertrouwen in vier richtingen:

1. Van de baas: hoe meer vertrouwen er is, hoe meer vrijheid je krijgt.

2. Van collega’s: de mensen met wie je dagelijks samenwerkt. Hoe meer je voor eigen glorie gaat, hoe meer zij zich tegen je afzetten.

3. In jezelf: en met name in je eigen kunnen.

4. Van medewerkers en andersom: zijn zij bereid voor jou die stap extra te zetten?

Hoe meer vertrouwen je weet te ontwikkelen in deze vier richtingen, hoe meer bereidheid je creëert om doelen te halen. Zowel intra- als interpersoonlijk. En iedereen doet het op zijn eigen manier.

Ik heb vertrouwen voor mezelf ontleed en voor mij komt het neer op:

1. Geloofwaardigheid: weet waar je over praat. Hoe meer je boven de stof staat, hoe sneller mensen je accepteren en naar je luisteren. Autoriteit komt niet vanuit een rang of functie, maar vooral vanuit jouw professionaliteit en vermogen om boven de partijen te staan.

2. Integriteit: sta je voor wat je zegt en doe dat dan ook. Ook al zeggen mensen dat ze dat doen, in moeilijke tijden gaan velen helaas toch voor het eigen belang.

3. Samenwerken: in hoeverre ben je een teamplayer en ben je bereid jezelf weg te cijferen voor anderen? En kun je jouw ego de baas blijven? Moeilijk hoor, wel essentieel.

4. Empathie: weet wat er speelt en welke problemen er zijn. Het is belangrijk om te laten zien dat je anderen begrijpt.

Het belang van zelfreflectie om te groeien als vertrouwde leider

Ook al denk je dat je geen groot ego hebt, als je hoger in de boom komt, gaat het ego toch vaak een rol spelen. Ego en ambitie kunnen elkaar positief of negatief versterken. Maar als ambitie overheerst, omdat je meer geld wilt verdienen of meer erkenning wilt krijgen voor wat je doet, gaat het vaak ten koste van anderen. Dat schaadt het vertrouwen in jou als leider.

Als je doorgroeit binnen de organisatie, durven minder mensen je de waarheid te vertellen. Dan komt het steeds meer op jezelf neer. En voor je het weet kom je in een droomwereld terecht, waarin je de verkeerde beslissingen neemt.

Organiseer daarom reflectie om je heen en blijf altijd met persoonlijke ontwikkeling aan de slag.

Zodra je niet meer openstaat voor zelfreflectie of kritiek, stopt dat. Daag mensen om je heen uit om je de spiegel voor te houden. Aan jaknikkers heb je niets. Selecteer mensen die dat durven en die je vertrouwt. Alleen zo blijf je nadenken over hoe je dingen anders en beter kunt doen.

Zet zo snel mogelijk jouw gekleurde bril af

Zelfreflectie kwam bij mij toen ik, halverwege de dertig jaar, op een leiderschapscursus in de Ardennen was. Ik werd geconfronteerd met mijn verleden en ontdekte mijn verdedigingsmechanisme. Pas als je in de gaten krijgt dat je met een bepaalde kleur naar de wereld kijkt, kun je ook met andere kleuren kijken én die van anderen begrijpen. Dat was mijn doorbraak. Een emotioneel moment waarop ik afrekende met mijn verleden en openstond voor zelfreflectie. Dan begrijp je ook dat er bij anderen een stuk onzekerheid zit en dat je dingen niet persoonlijk hoeft op te vatten. Als je je verdiept in waarom iemand iets doet of zegt, kan je het beter plaatsen en werken aan een betere relatie. Maak het moeilijke bespreekbaar en stel vragen die anderen laten nadenken.

Bescheidenheid is een groot wapen

Als je anderen kunt laten schijnen die je helpen om je doel te bereiken, werkt dat veel krachtiger dan wanneer je jezelf laat schijnen. Bij Defensie vond ik het de kunst om bij iedere eenheid de zon te laten schijnen, ze erkenning en waardering te geven en saamhorigheid te laten voelen. Samen ben je zoveel krachtiger.

Commander’s Intent

De rol van de leider is om mensen mee te nemen in zijn visie. Om richting en focus te geven en mensen te laten begrijpen waarom we doen wat we doen. Naast richting, geeft dat ook motivatie. In militair werk is bij iedere opdracht de why en de what extreem belangrijk: welk effect moeten ze bereiken en waarom is dat belangrijk? Hoe meer mensen dat begrijpen, hoe meer ze in de geest daarvan kunnen handelen. Zeker in een dynamische en onspelbare omgeving, komt het neer op autonomie, aanpassingsvermogen en initiatief.

Commander’s Intent noemen wij dat: vertrouwen geven vanuit de waarom. Dát is het fundament voor leiderschap.

Er zijn drie componenten van leidinggeven:

1. Richting en visie geven vanuit de waarom: om mensen te inspireren. Welke kant gaan we op en waarom is dat belangrijk?

2. Mandateren: randvoorwaarden en condities scheppen om succesvol te worden. Daarin geef je vertrouwen en ruimte aan de uitvoering om iets mogelijk te maken.

3. Verbindende vermogen: werk consistent via teambuilding aan vertrouwen. Hoe meer verbinding in een team, hoe sterker je staat. Dat krijg je voor elkaar door veel training, samen oefenen, waardering geven en observeren wie erachter blijft en er weer bij betrokken moet worden.

Zichtbaarheid is voor een leider heel belangrijk

Feeling houden met je mensen is essentieel. Hoe druk ik het ook had, elke week ging ik naar een eenheid en elke maand naar een missie.

Enerzijds om aandacht te geven en je betrokkenheid te laten zien. Dat zorgt voor vertrouwen en daadkracht. Vooral voor als het spannend wordt, hebben jouw mensen jouw steun nodig en willen ze weten wat ze aan je hebben. Hoe groter de vertrouwensbasis, hoe gemakkelijker dat gaat.

Anderzijds is het belangrijk om goed te kunnen aanvoelen wat er speelt, welke ruimte je moet geven en hoe hoog je de lat kunt leggen. Je begrijpt de problemen beter en op basis daarvan ook tot betere besluiten komen.

Kortom: het helpt je betere beslissingen te maken. En zo betaalt zichtbaarheid zich drie keer terug.

Van generaal naar klimaatgeneraal

Tom zijn leven en diensttijd stonden in het teken van het beschermen van de maatschappij, een diepe motivatie om bij Defensie te dienen. Hij ziet klimaatverandering als een van de grootste vraagstukken waar we voor staan en blijft zich inzetten om onze toekomst veilig te stellen door bij internationale instituties, overheden en de private sector te spreken over de klimaatverandering, de gevolgen daarvan en wat we daaraan moeten doen.

Hij leidt nu een wereldwijd netwerk op het gebied van klimaat en veiligheid, van onderzoeksinstituten en leiders uit de veiligheidssector. Ook bracht hij afgelopen jaar het boek Klimaatgeneraal uit dat inmiddels al aan een vijfde druk toe is, dat dit jaar ook internationaal wordt uitgegeven en dat zelfs wordt verfilmd in een documentaire.

De kloof tussen vraag en aanbod wordt wereldwijd steeds groter. We hebben te maken met afnemende grondstoffen en een toenemende bevolking. Klimaatverandering vergroot die kloof en werkt als een risk multiplier, vooral in fragiele landen. Hoe gaan we dit overbruggen zonder dat het leidt tot oorlogen? Door te innoveren op circulariteit, onze uitstoot te verminderen en ons aan te passen aan een nieuwe werkelijkheid. Dat betekent anders werken en afrekenen met het industriële verleden.

Geen leuke boodschap, wel een extreem belangrijke. En dat start bij bewustwording. Ik vind spreken niet per se leuk, maar het is een belangrijk middel om mijn doel te behalen: gedragsverandering. Mensen moeten dan wel begrijpen hoe ze er beter van worden of hoe groot de urgentie is.

Pas als bedrijven hun visie durven bijstellen kunnen we de verandering in gang zetten om ze onafhankelijk te maken van grondstoffen.

En dan kom ik weer terug op vertrouwen. Want om verandering in gang te zijn, moeten mensen je als autoriteit zien. Dat is geen titel. Het is iets wat je verdient vanuit hard werken en vertrouwen. Alleen dan maak je impact.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik hou ervan om te creëren en inspireren. En daarin wissel ik graag af. Van korte, pakkende post om je mee te nemen in mijn wereld tot longreads voor diepgaande inzichten. En van video’s met hot tips tot mijn podcast waarin ik mensen interview en mijn mening deel.

Nieuwsbrief

Download de weggever ONTDEK JOUW MISSIE en zet een eerste stap naar zakelijk succes. Enjoy!

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang tips en verhalen om van jezelf een badass personal brand te maken voor meer impact en meer klanten.